ناصر الدين شاه قاجار
115
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
ساخته است . كوچه [ اى ] بود قدرى وسعت داشت و قرق بود ، اما باز تماشاچى زياد بود . خانهها را روى هم ساختهاند . كوچههاى تنگ ، چيز غريبى است . تا رسيديم در صحن پياده شديم . داخل صحن شديم حالت غريبى دارد . داخل رواق و روضه و ضريح و تخت قبه شديم . [ 360 ] شكر بارى تعالى را كرديم . ميرزا حسين كليددار زيارتنامه مىخواند . چون مرد پيرى است بد مىخواند . كلمات فهميده نمىشد . در بالاى سر حضرت نماز ظهر و عصر را كردم . نماز زيارت خوانده شد . حضرت على اكبر در توى ضريح حضرت ، در پائين پاى حضرت ، همه زيارت شد . شهداى هفتاد و دو تن در پائين پاى حضرت على اكبر در صحن يعنى توى گنبد دفن هستند . زيارت شد . بعد برگشتم سوار شده ، به زيارت حضرت عباس ( ع ) رفتيم . يك راسته بازار تنگ بدى است ، الى دم صحن حضرت عباس . داخل شديم آنجا هم صحنى است وسيع ، گنبد كاشى بلند كه از بناهاى امين الدوله صدر اصفهانى است . آنجا هم زيارت شد . آنجا هم زيارتنامه را آقا سيد حسين كليددار حضرت عباس خواند اين هم بد خواند . برگشتيم از همان راه و كوچه ، جمعيت زيادى بود . يك قطار قاطر بار هم نمىدانم مال كه بود ، جلو كوچه را گرفته بود . كالسكههاى حرم هم جلو [ را ] گرفته بودند مدتى آنجا ايستاديم توى كوچه . بعد رفتيم اردو ، نزديك شهر است . سمت راه نجف اشرف زدهاند . عرفانچى و . . . بودند حرم بسيار دير آمد . شب شام را مردانه خورديم . عرفانچى روزنامه خواند بعد حرم آمد شب را خوابيديم . زعفران باجى خورشيد ، پيرزنها همه رفتهاند كربلا ماندهاند . گلى سياه ، بىبى پيرزن ، مادر بزرگ شيرازى كوچكه ، دختر آخوند كه شهرستانك ، اسب پايش را زد ، ننه غلام رضا ، زينب باجى ، گيس سفيد « 1 » گلبن خانم ، ميرزا باجى ، گلين خانم و اينها از تهران پيش آمده بودند . اينجاها هستند . زن هندى انيس الدوله كه در گرگان اسير سوارههاى ما شده بود . مرخص شده كربلا بود . آمد اندرون [ او را ] ديدم . ننه غلام رضا كرمانشاهان آمد [ ه بود ] از كربلا ، دوباره با حرم آمد اينجا . روز جمعه هشتم [ شهر رمضان ] ناهار را منزل خورديم . چهار به غروب مانده زيارت رفتيم . سر راه زياد شلوغ بود . ما رسيديم به صحن مقدس زيارت كرديم . نماز كرديم
--> ( 1 ) . گيس سفيد : كسى كه بانوى خانه را در كارهاى خانه همراهى مىكرد .